Göktürk Kağanlığı
Daha fazla eylem
Göktürk Kağanlığı, 552 yılında Bumin Kağan'ın önderliğinde kurulan ve 630 yılına kadar Orta Asya'nın büyük bölümünde hüküm süren Türk devletidir. Tarihte "Türk" adını resmî devlet adı olarak kullanan ilk siyasi teşekkül olması bakımından Türk tarihinin dönüm noktalarından birini oluşturur. Devlet, kısa sürede Altay Dağları çevresindeki güç merkezinden çıkarak doğuda Mançurya'dan batıda Hazar Denizi'nin kuzeyine kadar uzanan geniş bir coğrafyada siyasî hâkimiyet kurmuş, bozkırın farklı Türk ve Türk olmayan topluluklarını tek bir idare altında toplamayı başarmıştır. Göktürk Kağanlığı'nın yükselişi, Orta Asya'daki güç dengelerini değiştirmekle kalmamış; Çin hanedanları, Sasani Devleti ve Bizans İmparatorluğu gibi dönemin büyük siyasî güçleriyle doğrudan ilişki kurmasına da zemin hazırlamıştır. Bu ilişkiler, Göktürkleri yalnızca bozkır dünyasının değil, Avrasya'nın uluslararası siyaseti içerisinde de önemli bir aktör hâline getirmiştir.
Adı
Göktürk Kağanlığı, tarihte "Türk" adını resmî devlet adı olarak kullanan ilk devlet olarak kabul edilir. Devletin adı, Çin kaynaklarında Türkçedeki telaffuzunu yansıtan çeşitli biçimlerde kaydedilmiş olup bunlar arasında en yaygın kullanım T'u-küe (突厥) şeklindedir. Bu ad, Göktürklerin siyasî teşkilatını ifade etmek amacıyla kullanılmış ve daha sonraki tarihî çalışmalarda da Göktürkleri tanımlayan temel adlandırmalardan biri hâline gelmiştir.